Dit is een van katoen, linnen, flanel of hydrofiel gaas vervaardigd verband. Dit verband wordt gebruikt ter bevestiging van een wondverband (steriel gaasje met witte watten erop).

• Na een cirkeltoer om voor- en achterhoofd daalt de zwachtel aan de linkerzijde van het achterhoofd, gaat onder het rechteroor door, voor de kin langs, en stijgt weer bij het achterhoofd.
• Vervolgens loopt de zwachtel van de rechterzijde van het achterhoofd schuin over het hoofd voor het linkeroor langs, onder de kin door, om voor het rechteroor weer te stijgen en schuin over het hoofd het achterhoofd te bereiken, van waaruit dan weer een toer voor de kin langs volgt, enzovoort.
• Het verband wordt beëindigd met een cirkeltoer om het voorhoofd en vastgemaakt.

 

• Leg zo mogelijk eerst een drukkend verband op de spuitende wond. Heel vaak is het voor de bloedstelping al voldoende.
• Zo niet, leg dan een das of opgerolde doek rond het getroffen lichaamsdeel tussen de wond en het hart.
• Leg op die das een halve knoop, pak een stuk hout, een mes, sleutel of iets dergelijks en bevestig dat men een gewone platte knoop.
• Door het voorwerp rond te draaien worden de slagaders vervolgens dichtgedrukt. – Als de wond dan niet meer spuit, wordt het voorwerp vastgezet met een tweede doek of das.

• Buig de arm voor de borst.
• Schuif de driekante doek onder de arm door. De lange zijde gaat langs de hand naar de schouder.
• De rechte hoek van de doek komt bij de elleboog.
• Vouw de afhangende slip om de arm omhoog naar de schouder.
• Knoop de uiteinden naast de nek vast met een platte knoop.
• Sla de rechte hoek bij de elleboog om en maak die vast met een veiligheidsspeld.
• Zorg dat de hand in de mitella rust.

Verhoogde mitella

Deze wordt gebruikt bij groot bloedverlies aan hand, pols of onderarm.

De mitella wordt op dezelfde wijze aangelegd.

De gewonde hand wordt voorzichtig omhoog gebracht. De mitella wordt over de arm gevouwen en vastgelegd.

Oogverband

Dit is een van katoen, linnen, flanel of hydrofiel gaas vervaardigd verband. Het kan gebruikt worden voor een aantal letsels of verwondingen van het oog.

• Een eerste cirkeltoer gaat horizontaal in de richting van het gekwetste oog, om het voor- en achterhoofd.
• De volgende toer daalt bij het achterhoofd tot diep in de nek en komt dan weer omhoog aan de gezonde zijde, loopt schuin over de schedel en daalt aan de voorzijde midden over het voorhoofd, over het gekwetste oog, onder het oor door weer naar de achterzijde van het hoofd.
• De volgende toeren van dit verband moeten ten opzichte van de voorgaande steeds dalen aan de gezonde zijde en stijgen aan de zieke zijde.
• Het verband wordt beëindigd met een cirkeltoer om het voorhoofd.

Postpakketverband

De term van dit verband is in Nederland niet bekend, doch de methode is uiterst doeltreffend als drukverband.

Dit doekverband heeft ten doel bij een bloeding uit de slaapslagader deze dicht te drukken.

• In het midden van een tot een smalle das gevouwen driekante doek wordt een stevig voorwerp gelegd (bijvoorbeeld een nog ingepakt snelverband).
• Aan beide kanten wordt het verband iets aangetrokken, zodat het voorwerp niet kan verschuiven.

Vuistverband

Het vuistverband is een doekverband dat wordt verband bij een dwarse verwonding van de handpalm. Door het sluiten van de hand worden de wondranden naar elkaar toe gebracht.

• De wond wordt eerst met steriel gaas afgedekt en een flinke prop watten wordt in de hand gelegd.
• Vervolgens wordt een smalle das zodanig over de vuist aangebracht, dat het kortste aan de buigzijde en het langste deel aan de strekzijde van de pols naar beneden hangt.
• De korte zijde wordt stevig aangetrokken en onderlangs de duim over de handrug gebracht.
• De lange zijde gaat in de lengterichting van de duim dwars over de vuist heen.
• De korte zijde gaat dan weer over de lange zijde heen en het verband wordt stevig aangetrokken.
• De hand wordt vervolgens in een verhoogde mitella gelegd.

 Zwachtelverband

Zwachtelverbanden zijn vervaardigd van flanel, linnen, katoen of hydrofiel (sterk vochtaantrekkend) gaas.

Een zwachtelverband moet goed aansluiten, niet kunnen verschuiven en niet te los of te vast zijn aangelegd.

Men zal bij een zwachtelverband altijd beginnen en eindigen met een cirkeltoer, zoveel mogelijk van links naar rechts werken en de zwachtelrol naar boven gekeerd houden. Elke nieuwe slag laat Eenderde deel van de vorige onbedekt, zodat een zwachtelverband dus drie lagen dik is.

Het verlengen van een zwachtel geschiedt door de nieuwe enige windingen onder de gebruikte te laten meelopen en deze bijvoorbeeld met pleister vast te maken.

Het bevestigen van het einde van de zwachtel geschiedt met pleister, veiligheidsspelden of verbandklemmen dan wel door het laatste gedeelte van de zwachtel overlangs in te knippen en met de slippen een platte knoop te maken.

Wat is een hart infarct?

Een hart-infarct is een meestal vrij plotselinge, plaatselijke beschadiging (= laesie) of afsterving (= necrose) van hartspierweefsel (= myocard-weefsel).
Een hartinfarct noemt men ook wel myocard infarct of hart-aanval.

Verschijnselen zijn meestal:
* Acuut optredende hevige benauwdheid die niet overgaat
* duizeligheid en vermoeidheid,
* lichte, matige of hevige pijn in de borst,
* pijn straalt vaak uit naar kaak, rug en armen (vooral linker)
* hevig zweten
* onrust
* angst
* soms ook buikkrampen,
* hartkloppingen (‘bonzen’)
* hartritme-stoornissen (hartfilmpje laat ECG-veranderingen zien)
* hartfalen (= afgenomen pompfunctie van het hart),
* soms bloeding als gevolg van een scheur in de hartspier op de plaats van het infarct,
* verwardheid,

In 1/5 deel van de gevallen zijn er nauwelijks of geen verschijnselen.
Dat noemen we een “stil hartinfarct”.

Oorzaken:
- dichtslibben van kransslagaderen
- afsluiting van een kransslagader door een bloedstolsel dat ter plekke is ontstaan
- afsluiting van een kransslagader door een bloedstolsel, weefselresten of luchtbel (= embolus) dat via de bloedbaan van elders uit het lichaam in het hart terecht is gekomen
- plotselinge afsluiting van een kransslagader door samentrekking van de vaatwand

In al deze gevallen is de doorbloeding van het gedeelte achter de afsluiting zo sterk verminderd dat te weinig of geen bloed naar de achterliggende hartspiervezels wordt vervoerd.
Hierdoor sterven deze vezels af wat gepaard kan gaan met hevige pijn en levensbedreigende hartklachten.

Wat kunt u doen?- acute hulp (zie ook: reanimatie)

Hoe sneller de hulp wordt gegeven, hoe groter de kans op overleving.

- laat altijd z.s.m. een arts of 1-1-2 bellen
- geef in het kort aan waar u bent en wat er aan de hand is
- blijf kalm
- blijf bij het slachtoffer
- controleer of er er een vrije ademweg is
- controleer of het slachtoffer ademt => zo niet, start beademing
- controleer de bloedcirculatie door polsslag te voelen.
- bij geen polsslag => start reanimatie
- ga door met reanimatie totdat arts of ambulancepersoneel het overneemt van u!

Wat kan de arts en/of ambulance doen?
Verstrekken van:
- extra zuurstof
- aspirine
- hartmassage, elektrische schokken op de borst met defibrilator,
- hartbewaking (= monitoring) op intensive care en – hartoperatie (o.a. ‘by pass’)
- medicijnen zoals
* morfine voor kalmering en vermindering van de hartbelasting
* nitroglycerine om de doorbloeding van het hart te verbeteren
* (acetyl)salicylaat, (‘kwart of half aspirientje’) om de kans op een hartinfarct door bloedstolsel (= coronaire trombose) trombose te verminderen
* bèta-blokkers voor de stabilisatie en vertraging van het hartritme
* trombolytica om bloedstolsels in de kransslagaderen op te lossen
* bèta-blokker: verlaging van verhoogde bloeddruk en normalisering van het hartritme
* ACE-remmers: verlaging van verhoogde bloeddruk en verbetering van de hart-doorbloeding

Hartfalen

Dit noemt men ook wel decompensatio cordis, hart-insufficiëntie, hartzwakte of een zwak hart.

Wat is hartfalen?

Hartfalen is een sitiatie waarbij het hart niet meer in staat is om voldoende bloed door het lichaam te pompen.

Dit is met name het geval bij verhoogde lichamelijke inspanning. Als gevolg daarvan krijgen de weefsels en organen te weinig zuurstof. De oorzaak hiervan kan (kunnen) zijn:

• - onvoldoende lichaamsbeweging
• - roken – overgewicht
• - overmatig alcoholgebruik
• - acuut reuma
• - langdurige (= chronische) bloeddrukverhoging (= hypertensie)
• - hartklep-aandoeningen
• - hartritmestoornissen (= hartaritmieën)
• - verdikte hartwand (= linker of rechter ventrikel-hypertofie)
• - hartwandverwijding (= hartdilatatie)
• - combinatie van bovengenoemde factoren

Verschijnselen van hartfalen:

• - kortademigheid en benauwdheid bij inspanning,
• - snel vermoeid,
• - hartritme-stoornissen
• - steeds meer kussens nodig hebben bij het slapen (niet meer plat kunnen ligen)

Er is een linker- en een rechtervorm van hartfalen.

Bij falen van de linker harthelft ontstaat er stuwing van vocht in de longen. Dat noemen we long-oedeem.

Bij falen van de rechter harthelft ontstaat stuwing van vocht onder de huid, vooral rond de enkels. Dat noemen we perifeer oedeem.

Hartfalen is in 4 klassen te verdelen:

* I: nog geen duidelijke klachten en geen beperking van de lichamelijke activiteiten

* II: licht hartfalen: kortademigheid bij extreme lichamelijke inspanning

* III: matig tot ernstig hartfalen: reeds klachten bij geringe lichamelijke inspanning

* IV: ernstig hartfalen: ook klachten in rust

Wat kunt u doen:

- voorkómen van hartfalen is het belangrijkste (= preventie),

dus

= niet roken,

= matig alcoholgebruik,

= voorkomen of behandelen van overgewicht

Behandeling van de arts:

- behandeling van de oorzaak

= tijdige behandeling van bloeddrukverhoging

= tijdige behandeling van hartritme-stoornissen

= tijdige behandeling van andere hart-belastende aandoeningen

- medicijnen voorschrijven zoals plasmiddelen bèta-blokkers en ACE-remmers

Angina pectoris wordt veroorzaakt door vernauwing van de kransslagaderen van het hart. Daardoor is de doorbloeding van de hartspier plaatselijk verminderd. Er ontstaat daardoor zuurstof-tekort in het hartweefsel. Het zuurstoftekort veroorzaakt de pijnklachten.

Verschijnselen

- hevige pijn op de borst ( de zgn pectoris)

- ernstige benauwdheid (de zgn. angina)

- veelal ook pijn in de rug en/of de armen

- beklemmend gevoel op de borst

- flink zweten

- doodsangst

Oorzaken:

- vaatkrampen van de kransslagaders

- aderverkalking van de kransslagaders van het hart

- bloedstolsels in de kransslagaders

Behandelingen

- medicijnen:

* Nitroglycerine Vaak is de eerste behandeling een pufje of tabletje onder de tong. De werkende stof in dit medicijn is nitroglycerine.

Het zorgt voor het verwijden van de kransslagaders, waardoor een verbetering van de doorbloeding in de hartspier ontstaat en de pijn af zal nemen.

* (acetyl)salicylaten

Het gebruik van (acetyl)salicylaten (aspirines) in lage dosering voorkomt zoveel mogelijk het vormen bloedstolstels door de “bloedverdunnende” werking. Zo wordt een hartinfarct getracht te voorkomen.

- dotteren (PTCA):

Dit is het verwijden van het vernauwde gedeelte van een kransslagader door met een ballonnetje aan een catheter via de bloedvaten naar het vernauwde gedeelte te gaan en dat gedeelte op te rekken.

Klik hier voor meer algemene informatie over “dotteren”.

- ‘by pass’-operatie (CABG):

Hier worden een of meer kranslagaders van het hart vervangen door een bloedvat afkomstig uit een ander deel van het lichaam (meestal uit een been) .

Klik hier voor meer achtergrond informatie over “by pass” operaties.

(c) SPOED! Bron: www.consumed.nl, http://www.reanimatieraad.nl/ . Met dank aan Ambupleeg.

Schedel fracturen

Ieder letsel aan het hoofd behoort nauwkeurig onderzocht te worden, omdat het niet zelden voorkomt dat het slachtoffer enkele uren of dagen later ernstige ziekteverschijnselen krijgt. Voor kinderen gelden nog de volgende punten.

Als uw kind moet worden opgenomen, zal er waarschijnlijk een röntgenonderzoek moeten plaatsvinden om te zien of er een fractuur van de schedel is. Deze hoeft niet te worden behandeld tenzij de schedel is ingedrukt en daardoor op de hersenen drukt. Dit moet dan operatief worden verholpen, maar alle andere fracturen van de schedel moeten vanzelf genezen.

Het feit dat er een barst in de schedel zit, wil op zichzelf nog niet zeggen dat het kind er ernstig aan toe is. De toestand hangt af van de mate van hersenletsel, en die is soms geringer bij een fractuur van de schedel, omdat de schedel dan de klap heeft opgevangen. Tegenwoordig mogen kinderen meestal opstaan wanneer ze daar weer behoefte aan hebben.

Breuken

Botbreuken komen ook in de schedel voor. Bij breuken van de hersenpan zijn een paar mechanismen te onderscheiden.

Een impressiefractuur is meestal een gevolg van een klap (bijvoorbeeld met een hamer) die het bot naar binnen drukt. Impressiefracturen treden steeds aan de bolle zijde van de schedel op. Het kan gebeuren dat de buitenzijde van het getroffen schedelbot daarbij intact gebleven is, maar dat de binnenzijde is versplinterd waardoor botsplinters in de hersenen konden dringen.

Men spreekt van een gesloten impressiefractuur indien de bovenliggende huid niet doorbroken is; van een open impressiefractuur als de breuk in verbinding staat met de buitenwereld. Hierbij bestaat een extra besmettingsrisico.

Bij bovenstaande fracturen of botbreuken is het slachtoffer vrijwel steeds bewusteloos. De verdere gevolgen zijn geheel afhankelijk van de diepte waarop eventuele botsplinters binnengedrongen zijn. Deze kunnen aanzienlijk variëren.

- Er zijn totaal geen verdachte symptomen.

- Er is een bloedvat van de hersenvliezen binnen de schedelpan aangeprikt, waardoor na verloop van tijd de bloedmassa onder het harde hersenvlies drukverschijnselen op de hersenen geeft: een epiduraal hematoom.

Het duurt soms geruime tijd – uren tot dagen – voordat de drukverschijnselen (o.a. verlangzaming van de pols) merkbaar worden.

- Er is beschadiging van onderliggend hersenweefsel opgetreden.

Basissymptomen

- Bewusteloosheid, kort of langdurig, meestal direct in aansluiting aan het ongeval. Bij zeer ernstige ongevallen kan de bewusteloosheid soms dagen tot weken duren.

- Misselijkheid en braken; vaak treedt het braken spoedig na het ongeval op en in het algemeen hangen beide symptomen samen. Misselijkheid en braken zijn echter weinig specifieke symptomen.

- Retrograde amnesie; na weer tot bewustzijn te zijn gekomen bestaat bij het slachtoffer een geheugenverlies die loopt van het tijdstip van het ongeval tot enige tijd daarna. Men weet dus niet meer of maar zeer vaag te vertellen hoe het ongeval heeft plaatsgevonden.

De drie basissymptomen kunnen zowel kwalitatief als kwantitatief van slachtoffer tot slachtoffer verschillen.

Wat kunt u doen?

- Afdekken van de wond.

- Men legt een gaas of snelverband, of bij het ontbreken daarvan een schone zakdoek, op de wond en drukt dit licht met de hand tegen de wond.

- Nooit druk uitoefenen op hersenweefsel dat naar buiten puilt. Het verband moet er dan heel voorzichtig opgelegd worden.

- Indien het slachtoffer bewusteloos is en er komt bloed uit de oren, dat mag om het oor geen verband te worden gelegd, omdat zich in de gehoorgang stolsels vormen.

- Indien er helder vocht uit het oor sijpelt dit direct aan een arts of ambulance melden. Ook nu niet verbinden!

- Het slachtoffer moet altijd, met of zonder stoornis van het bewustzijn, door een arts worden gezien.

In de schedelbasis bevinden zich een aantal openingen voor bloedvaten en zenuwen. Doordat de schedelbotten op een bijzondere wijze met elkaar verbonden zijn, kan de energie die door een bepaald geweld wordt teweeggebracht, via de botten worden voortgeleid.

Ter plaatse van de diverse openingen in de schedelbasis kunnen dan breukvlakken optreden. De bolle botten van het schedeldak zijn dan intact gebleven, maar de platte en vaak dikke botten aan de basis scheuren, hetgeen met een bloeding gepaard gaat.

Deze kan tevoorschijn komen uit de neus en/of oren of terechtkomen in het losmazige weefsel rond de ogen (het dubbelzijdige brilhematoom). Niet zelden is dit bloed vermengd met hersenvocht, waardoor het niet zo gemakkelijk meer stolt.

Bovendien bestaat het gevaar van beschadiging van de zenuwen, die door de openingen lopen met – bijvoorbeeld – een verlamming van de spieren van een oog. Meestal is het slachtoffer bewusteloos, maar op zichzelf zal zo'n schedelbasisfractuur geen levensbedreigende toestand zijn.

(c) (c) Oranje Kruis  en http://www.e-gezondheid.be, bewerkt door Spoed!

• - hete vloeistof
• - vuur
• - hitte
• - chemische stoffen
• - electriciteit

Voor alle brandwonden geldt….. *EERST WATER, DE REST KOMT LATER